Bởi David Israel • Ngày 1 tháng 11 năm 2026
Jerusalem, ngày 1 tháng 11 năm 2026 (TPS-IL) — Bộ Quốc phòng Israel hôm Chủ nhật thông báo rằng Tổng giám đốc cơ quan này, Amir Baram, vào tuần trước đã đến thăm Covenant Technologies Ltd, một công ty khởi nghiệp công nghệ quốc phòng nổi tiếng của Mỹ-Israel do Michael Kaufman thành lập vào tháng 7 năm 2024. Công ty chuyên về vũ khí đạn dược trên không, có hoạt động tại cả Israel và Đức. Truyền thông Israel đưa tin rằng Israel đang cân nhắc mua tên lửa hành trình giá rẻ từ công ty này.
Ý tưởng này phản ánh sự chuyển dịch rộng lớn hơn trong tư duy quân sự, tránh xa các loại vũ khí khan hiếm, đắt tiền và hướng tới các loại vũ khí nhỏ gọn, đơn giản, giá rẻ có thể sản xuất với số lượng lớn. Sự tương phản với các hệ thống truyền thống là rất rõ ràng. Tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ có giá khoảng 2,6 triệu USD mỗi quả, điều này hạn chế số lượng mà quân đội có thể dự trữ và mức độ thoải mái khi sử dụng chúng. Một giải pháp thay thế rẻ hơn sẽ cho phép Israel duy trì lượng kho dự trữ lớn hơn nhiều cho một cuộc xung đột kéo dài trên nhiều mặt trận. Thương vụ đang được xem xét này được cho là có giá trị hàng trăm triệu shekel.
Động thái này phù hợp với những gì Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã mô tả trong một bài phát biểu vào tháng 9 năm 2025 là tầm nhìn “Siêu Sparta”. Ông phác họa một Israel gần như hoàn toàn tự chủ về quân sự và một nền kinh tế mang đặc điểm tự cung tự cấp, ít phụ thuộc hơn vào nguồn cung ứng và thương mại nước ngoài.
Khái niệm này là phản ứng trước những lo ngại về các lệnh cấm vận vũ khí, biện pháp trừng phạt và sự cô lập quốc tế. Các trụ cột được nêu ra của nó bao gồm giảm bớt sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ cùng các quốc gia phương Tây khác thông qua việc sản xuất quy mô lớn trong nước, tiếp nhận các loại vũ khí “đủ tốt” như tên lửa hành trình giá rẻ và máy bay không người lái sản xuất hàng loạt, cũng như cắt giảm các rào cản pháp lý tại Bộ Quốc phòng để đẩy nhanh việc cấp phép và xuất khẩu quốc phòng. Khái niệm này cũng giả định việc chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh kéo dài trên nhiều mặt trận, bao gồm duy trì các khu vực an ninh và xây dựng các rào cản kỹ thuật tốn kém, chẳng hạn như dọc theo biên giới phía đông.
Tầm nhìn này đã vấp phải sự chỉ trích rộng rãi từ công chúng và giới kinh tế. Các chuyên gia cho rằng sự độc lập hoàn toàn về quân sự là điều ảo tưởng. Họ chỉ ra nhu cầu thường xuyên của Không quân đối với các loại đạn dược hạng nặng như bom một tấn, thứ mà việc sản xuất trong nước của Elbit không thể cung cấp đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu hoạt động tác chiến. Do đó, Israel vẫn phải dựa vào các đợt mua sắm và phê duyệt trị giá hàng tỷ USD từ Washington.
Các nhà kinh tế và quan chức Bộ Tài chính nêu ra mối lo ngại thứ hai: chi phí. Ngân sách quốc phòng đã tăng vượt quá 150 tỷ shekel (47,7 tỷ USD), và những người chỉ trích cảnh báo rằng việc mở rộng ngân sách mà không xác định được các nguồn thu hoặc không đặt ra các ưu tiên rõ ràng, trong khi lại gây tổn hại đến các động lực tăng trưởng của nền kinh tế, sẽ tạo ra rủi ro tài khóa chưa từng có. Họ cũng viện dẫn áp lực lên xếp hạng tín nhiệm của Israel. Hướng chỉ trích thứ ba liên quan đến sự cô lập chính trị của Israel, mặc dù tài liệu được cung cấp kết thúc trước khi điểm này được làm rõ.
Liệu thỏa thuận với Covenant có được tiến hành hay không vẫn còn phải chờ xem. Hiện tại, bộ mới chỉ xác nhận chuyến thăm của tổng giám đốc, và các thông tin chi tiết về quy mô, mức giá và tiến độ bàn giao vẫn chưa được công bố. Sự việc này cho thấy logic của tầm nhìn Sparta đang định hình việc mua sắm như thế nào, khi chi phí, số lượng và sự độc lập khỏi các nhà cung cấp nước ngoài hiện được cân nhắc song hành cùng hiệu suất thuần túy.




